Tiếng Việt
Sách thưởng thức - gia đình
Từ trước đến nay, mình vẫn luôn có thói quen phân loại sách theo hai dạng: một loại là để đọc giải trí, thường phù hợp cho những khoảng thời gian ngắn – một tuần trở lại, khi mình chỉ cần một điều gì đó nhẹ nhàng, dễ tiếp cận. Còn loại thứ hai là những cuốn sách mình gọi là "thách thức", bởi chúng đòi hỏi nhiều hơn – về thời gian, tâm trí, và cả sự kiên nhẫn – nhưng bù lại, mình biết chắc rằng chúng sẽ mở ra cho mình một cánh cửa mới vào thế giới của văn chương. Những cuốn như Linh Sơn của Cao Hành Kiện hay Anh em nhà Karamazov của Dostoevsky là vài trong số đó. Và gần đây, sau một khoảng thời gian khá lâu, mình mới lại tìm được một cuốn sách thuộc nhóm này – Bảy chuyện kể Gothic của nhà văn Đan Mạch Isak Dinesen.
Hồi học đại học, mình từng nghe đến khái niệm “Gothic” – một phong cách nghệ thuật gắn liền với sự u tối, kỳ quái, đôi khi đáng sợ, nhưng cũng đầy chất thơ và vẻ đẹp lãng mạn rợn ngợp. Mình chỉ được chạm đến nó sơ sài qua chương trình học, còn bây giờ, khi cầm trên tay tập truyện của Dinesen, mình mới thực sự bước chân vào thế giới ấy – một mê lộ văn chương vừa bí ẩn vừa cuốn hút, nơi từng câu chữ như đang thì thầm, gợi mở những chiều sâu tâm lý và cảm xúc mà người đọc phải tự mình lần theo.
Mỗi câu chuyện trong Bảy chuyện kể Gothic mang một độ dài khác nhau, nhưng tất cả đều để lại dư âm riêng biệt. Có lẽ ấn tượng nhất với mình là truyện “Những con đường vòng quanh Pisa”. Hành trình đi tìm cô gái Rosina của bá tước Augustus bỗng bị gián đoạn bởi sự xuất hiện của một chàng trai trẻ đam mê thiên văn học – người không thể chịu đựng nổi ý niệm về thời gian. Câu nói ấy khiến mình phải dừng lại, note lại ngay, vì trong khoảnh khắc, mình thấy bản thân mình trong nhân vật ấy. Cái cách thời gian trôi – không ồn ào, nhưng cũng chẳng thể níu kéo – luôn là một điều khiến mình vừa suy tư vừa bất an. Và khi nhận ra rằng điểm hấp dẫn nhất trong truyện không nằm ở kết quả cuộc truy tìm, mà là ở chính những suy tưởng mà nhân vật (và cả người đọc) đi qua, mình chợt hiểu vì sao Dinesen lại được ngưỡng mộ đến thế.
Một truyện khác khiến mình suy ngẫm nhiều là “Những kẻ sống trong mơ”, với nhân vật Pellegrina – người phụ nữ có khả năng sống như nhiều người khác nhau, với danh tính và cuộc đời hoàn toàn khác biệt. Dinesen không vẽ ra một hình mẫu “nữ chính lý tưởng” theo chuẩn mực thông thường, mà để cho nhân vật của mình phá bỏ khuôn khổ, sống tự do theo cách mà cô ấy chọn lựa. Và trong hành trình ấy, mình cũng soi lại chính mình – liệu mình có đang sống thật không, hay cũng đang bị chi phối bởi những kỳ vọng vô hình của xã hội?
Điều khiến mình cảm phục nhất là cách Dinesen tái hiện những khung cảnh cổ xưa: lâu đài, quảng trường, các tòa nhà trầm mặc... Tất cả đều gợi lên một không khí rất khác – trữ tình, cổ kính nhưng không hề xa cách. Đọc đến đâu, mình như thấy những bức tranh hiện ra trước mắt, và nhiều lần phải dừng lại tra cứu để hiểu rõ hơn về bối cảnh không gian ấy. Có thể nói, đây là một phần tạo nên cái "khó" của tác phẩm – nhưng cũng chính là nét quyến rũ khiến mình bị cuốn vào.
Không rao giảng hay áp đặt, Dinesen chọn cách gửi gắm thông điệp một cách kín đáo qua hình ảnh, qua lựa chọn và hành trình của nhân vật. Tình yêu, sự trung thành, phản bội, tự do, cô đơn – những chủ đề tưởng như cũ kỹ nhưng lại luôn mới khi được kể lại dưới ánh sáng của một tâm hồn nhạy cảm và sắc sảo. Đọc xong, mình có cảm giác như được “sưởi ấm” – bởi cái đẹp, bởi chiều sâu nhân bản, và bởi cả những khoảng lặng để suy tư.
Điều đặc biệt là phần phụ lục tiểu luận “Để hiểu Isak Dinesen” ở cuối sách cũng giúp mình đào sâu thêm góc nhìn. Có những đoạn mình thấy đồng cảm mạnh mẽ, như thể người viết nói thay những điều mình chưa kịp diễn đạt. Cũng có những phân tích khiến mình phải giở sách ra đọc lại – để lần này, đọc với một con mắt mới.
Và có lẽ, điều tuyệt vời nhất với một cuốn sách “thách thức” chính là cảm giác khi khép lại trang cuối – không phải là sự nhẹ nhõm, mà là niềm vui vỡ òa vì đã đi hết một hành trình đầy tầng sâu, và biết rằng, từ nay, mình lại có thêm một chốn để quay về trong tâm trí.
